Sterfortplanner
Bouw een Hollandse vesting met bastions, zoals Naarden, Bourtange of Palmanova. Kies het aantal bastions en hoe groot en scherp ze zijn. De tool tekent de tracé met passer en liniaal na, en rekent de wal, de gracht, de ravelijnen en het glacis blok voor blok uit.
Tracé
De schuine zijde van een bastion, van de punt naar de schouder.
Van de schouder recht terug naar de courtine. Hiervandaan verdedig je de gracht.
Hoe breed het bastion aan de achterkant op de courtine aansluit.
Wal
Gracht en buitenwerken
0 = geen gracht.
Een driehoekig eilandje voor elke courtine. 0 = geen.
Een aarden helling achter de gracht. 0 = geen.
Poorten en stad
Elke poort krijgt een brug over de gracht.
0 = geen plein.
Doorsnede
Een snede van het midden naar buiten, links het midden van het fort. De stippellijn is het maaiveld. Klik op een laag om hem te bekijken.
Plattegrond
De dikke lijn is de tracé, de stippellijnen zijn de cirkel en de binnenste veelhoek. Klik bij een bastion om het te kiezen.
Bouwverdeling
De punten van de tracé
| Bastion | Richting | Punt (x, z) | Schouder links | Schouder rechts |
|---|
Per laag, van boven naar beneden
Klik op een laag om hem te bekijken.
| Laag | Blokken | Trappen | Water | Aarde |
|---|
Bouwtips
- Zet eerst het midden uit en trek dan met een lijn blokken naar elke bastionpunt. De tabel geeft de punten in blokken vanaf het midden.
- Bouw de omtrek op laag 1 helemaal rond voordat je omhoog gaat. Een fout in de tracé zie je daar het makkelijkst.
- Graaf de gracht pas als de wal er staat. Zet het water er als laatste in, dan stroomt het niet in je bouwput.
- Met een talud plaats je de trappen met je rug naar het fort. Dan komt de hoge kant naar binnen.
- Kies in het blokpalet "Per onderdeel" om de wal, de borstwering en de ravelijnen elk een eigen blok te geven.
- Grote vestingen kosten veel blokken. Zet Binnenkant bastions op Hol als je de bastions later zelf wilt inrichten.
3D en bouwplan per laag
Naar Minecraft
Download het ontwerp als schematic-bestand en plak het in je wereld met WorldEdit, of bouw het na met een hologram in Litematica. Water, gras en grind staan er al in.
Boodschappenlijst
Zet de aantallen van dit ontwerp op je lijst. Daar zie je alles bij elkaar, omgerekend naar stacks en shulkerdozen.
Zo wordt het berekend
Geschiedenis en weetjes
Het kanon verandert alles
In de 15e eeuw werden kanonnen sterk genoeg om hoge kasteelmuren kapot te schieten. Hoge, dunne muren waren niet meer veilig.
Italiaanse bouwmeesters bedachten daarom een nieuw soort vesting: lage, dikke wallen van aarde en steen, met puntige uitsteeksels. Dat werd de trace italienne, het Italiaanse stelsel.
Waarom een ster?
Een bastion is een vijfhoekig bolwerk dat uit de wal steekt. Vanaf de flanken van het bastion kunnen verdedigers langs de muur schieten. Zo is er geen dode hoek waar de vijand zich kan verstoppen.
Het stuk wal tussen twee bastions heet de courtine. Samen vormen ze van boven gezien een ster. Een brede gracht, ravelijnen en een aarden helling, het glacis, hielden de vijand nog verder weg.
Het Oudhollandse stelsel
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog bouwden de Nederlanders veel vestingen. Ze gebruikten aarden wallen en natte grachten, want steen was duur en water was er genoeg.
Wiskundigen als Simon Stevin schreven over het ontwerpen van vestingen. Zo ontstonden vestingsteden als Naarden, Bourtange, Willemstad en Heusden.
Vauban en de grote vestingen
In Frankrijk ontwierp Sébastien Le Prestre de Vauban voor koning Lodewijk XIV meer dan honderd vestingen. Hij bouwde met steen en voegde steeds meer buitenwerken toe.
In Italië bouwde Venetië vanaf 1593 Palmanova, een ideale stad met negen bastions en straten die vanuit het midden uitwaaieren.
Hoe bouwde men een sterfort?
Ingenieurs tekenden de tracé met passer en liniaal: eerst een cirkel en een veelhoek, dan de punten van de bastions. In het veld zetten ze die lijnen uit met palen en touw.
Duizenden arbeiders groeven de gracht en gebruikten de aarde voor de wal. Gras op de wal hield de aarde vast en ving kanonskogels op.
Wist je dat?
- Palmanova in Italië werd in 1593 gesticht en heeft negen bastions.
- Twaalf vestingwerken van Vauban staan sinds 2008 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
- Naarden heeft zes bastions en een dubbele gracht.
- Bourtange in Groningen werd in 1593 aangelegd en is later gerestaureerd tot een vijfpuntige ster.
- De Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam staan samen op de Werelderfgoedlijst.
Over deze tool
Met deze sterfort generator bouw je een Hollandse vesting met bastions in Minecraft, zoals Naarden, Bourtange of Palmanova. De tool tekent de tracé na met passer en liniaal en rekent de wal, de gracht en de buitenwerken laag voor laag uit.
Je kiest het aantal bastions en de straal tot de punt. Met face, flank en halve keel bepaal je hoe groot en scherp elk bastion wordt. Voor de wal stel je de hoogte, de dikte en de buitenkant in (recht, talud of 45°), het materiaal (steen, aarde met gras of steen met aarde erboven) en een borstwering met kantelen, een lage muur of platen.
Daarna kies je de gracht: water, ijs of droog, met breedte en diepte. Je kunt ravelijnen, een bedekte weg en een glacis toevoegen. Elke poort krijgt een brug, en in het midden kan een plein met straten naar alle kanten of alleen naar de poorten. Voorbeelden zoals Willemstad, een Vaubanvesting, een wintervesting of een kleine schans helpen je op weg.
De plattegrond, de doorsnede en het bouwplan per laag laten zien wat je bouwt, en de 3D-weergave toont het geheel. Een tabel geeft de punten van de tracé in blokken vanaf het midden. De teller telt blokken, trappen, water en aarde. Met het blokpalet geef je wal, borstwering en ravelijnen een eigen blok, en daarna download je de vesting als .schem-bestand.
Bouw binnen de wallen een stad of een kasteel, of zet windmolens op de bastions, zoals in echte Hollandse vestingsteden.
Veelgestelde vragen
Hoe bouw ik een sterfort in Minecraft?
Zet eerst het midden uit. Trek dan met een lijn blokken naar elke bastionpunt uit de tabel. Bouw de omtrek op laag 1 helemaal rond voordat je omhoog gaat; een fout zie je daar het makkelijkst.
Hoeveel bastions moet ik kiezen?
Vijf of zes bastions geven een klassieke ster, zoals Bourtange en Naarden. Met drie of vier krijg je een kleine schans. Negen of meer geeft een grote vestingstad zoals Palmanova, maar kost veel meer blokken.
Wat is een ravelijn?
Een ravelijn is een driehoekig eilandje in de gracht, voor elke courtine. Het beschermt de wal tussen twee bastions. In de tool stel je in hoe diep de ravelijnen zijn; 0 is geen.
Hoe voorkom ik dat het water wegloopt?
Graaf de gracht pas als de wal er staat. Zet het water er als laatste in, dan stroomt het niet in je bouwput. Een bevroren gracht van ijs loopt niet weg en is makkelijker.
Hoe bespaar ik blokken?
Zet 'Binnenkant bastions' op Hol. Dan bouw je alleen de wal, en kun je de bastions later zelf inrichten. Een aarden wal met gras is ook goedkoper dan een stenen wal.
Kan ik dit in Bedrock bouwen?
Het bouwplan per laag en de tabel met punten werken in elke versie, ook in Bedrock. Het .schem-bestand is voor Minecraft Java, met WorldEdit of Litematica.